PagodaVào chùa

Ngồi thiền và thiền hành cho người lần đầu đến chùa

Thiền là rèn luyện tâm bằng sự chú ý đều đặn. Ở chùa Đại thừa Việt Nam, thiền đi từ ngồi yên cuối chánh điện đến các khóa tu dài ngày. Với lần thăm đầu, ngồi yên vài phút là đủ. Bạn không cần kinh nghiệm, niềm tin hay tư thế đặc biệt.

Ngồi yên

Ngồi trên đệm hay ghế trong điện, giữ lưng thẳng, để tay thả lỏng, thở tự nhiên và đặt sự chú ý nơi hơi thở.

  1. Chọn chỗ. Chọn một chiếc đệm, ghế dài hay ghế ở cuối hoặc bên cạnh điện, tránh chỗ có người đang lạy hay đi lại. Cởi giày dép nếu chùa giữ tục này.
  2. Điều chỉnh thân. Lưng thẳng nhưng không gồng cứng. Trên đệm, bắt chéo chân theo cách thoải mái, ngồi ở mép trước của đệm để đầu gối thấp hơn hông. Trên ghế, đặt hai bàn chân xuống sàn.
  3. Đặt tay. Để tay trong lòng, tay này đặt lên tay kia, lòng bàn tay ngửa, hai ngón cái chạm nhẹ, hoặc đặt tay lên đầu gối.
  4. Thả lỏng khuôn mặt. Hàm buông, vai xuôi. Mắt khép nhẹ, hoặc mở và nhìn xuống một điểm trên sàn.
  5. Thở tự nhiên. Đừng điều khiển hơi thở. Cảm nhận nó ở mũi, ngực hay bụng, nơi rõ nhất.
  6. Đếm nếu thấy cần. Đếm mỗi hơi thở ra từ một đến mười, rồi bắt đầu lại. Nếu quên số, bắt đầu lại từ một mà không trách mình.
  7. Khi ý nghĩ đến, và nó sẽ đến, hãy nhận ra, rồi nhẹ nhàng quay về hơi thở. Quay về chính là việc tu tập.
  8. Kết thúc chậm rãi. Sau năm đến hai mươi phút, thở sâu vài hơi, cử động ngón tay và ngón chân, rồi vái nhẹ trước khi đứng dậy.

Tùy chùa và tùy truyền thống: có thiền đường ngồi quay mặt vào tường, có chùa Tịnh độ ngồi niệm danh hiệu Phật nhẹ nhàng, có nơi ngồi thiền xen với tụng kinh và thiền hành. Nếu thiền đường có cách riêng, hãy theo.

Khi thấy khó chịu

Đau đầu gối và lưng là chuyện thường với người mới. Bạn có thể đổi tư thế, ngồi ghế, tựa vào tường hay đứng một lúc. Thiền không phải là cuộc thi chịu đựng. Nếu thấy khó chịu nhiều trong tâm, hãy mở mắt, thở một hơi, và nếu cần thì dừng lại và lặng lẽ ra ngoài. Thiền có thể làm một số người thấy những cảm xúc khó chịu; nếu điều đó kéo dài, hãy nói chuyện với một vị thầy hoặc nhân viên y tế.

Thiền hành (kinh hành)

Thiền hành dùng cùng một sự chú ý như ngồi thiền, nhưng trong chuyển động chậm. Thường làm xen giữa các thời ngồi để chân được nghỉ.

  1. Chọn một đoạn đường vài bước, hoặc đi theo vòng trong điện hay ngoài vườn.
  2. Đứng chắp tay hoặc đặt tay này lên tay kia ở bụng, thở vào một hơi.
  3. Bước thật chậm. Nhấc, đưa và đặt từng bàn chân, cảm nhận sự chạm xuống sàn.
  4. Nối bước chân với hơi thở. Ví dụ một bước cho mỗi hơi vào và một bước cho mỗi hơi ra, hoặc theo nhịp nào tự nhiên.
  5. Mắt nhìn xuống một đoạn trước mặt, không nhìn người khác.
  6. Hết đoạn đường, dừng lại, thở, xoay người thật chậm và đi lại.

Đi theo nhóm thì đi cùng chiều và cùng nhịp với mọi người, đừng vượt lên.

Phép lịch sự

Chỗ của bước này trong buổi thăm chùa

Ngồi yên là phần cuối của buổi thăm chánh điện, sau khi lạy Phật và thỉnh chuông. Cả trình tự có ở cách hành lễ. Về ý nghĩa của chánh định đằng sau thiền, xem những điều căn bản; về các từ về thiền, xem thuật ngữ. Nếu bạn thắc mắc thiền có phải là tôn giáo không, trang hỏi đáp có thể giúp.

Bài liên quan

Đọc tiếp

Vào chùa