การนั่งสมาธิและเดินจงกรมสำหรับผู้มาเยือนครั้งแรก

การนั่งสมาธิ (thiền) คือการฝึกใจด้วยการให้ความสนใจอย่างสม่ำเสมอ ในวัดมหายานเวียดนาม มีตั้งแต่การนั่งเงียบ ๆ ด้านหลังวิหารหลักไปจนถึงการปฏิบัติธรรมเต็มรูปแบบ สำหรับการเยือนครั้งแรก นั่งเงียบ ๆ สักไม่กี่นาทีก็เพียงพอ คุณไม่ต้องมีประสบการณ์ ความเชื่อ หรือท่านั่งพิเศษ

นั่งเงียบ ๆ

นั่งบนเบาะหรือเก้าอี้ในวิหาร หลังตรง วางมืออย่างผ่อนคลาย แล้วพักความสนใจไว้ที่ลมหายใจตามธรรมชาติ

หาที่นั่ง เลือกเบาะ ม้านั่ง หรือเก้าอี้ด้านหลังหรือด้านข้างวิหาร ไม่ขวางผู้ที่กำลังกราบหรือเดิน ถอดรองเท้าในที่ที่มีธรรมเนียมนั้น
ปรับร่างกายให้สงบ นั่งหลังตรงแต่ไม่แข็ง บนเบาะ ไขว้ขาในแบบที่สบาย และนั่งที่ขอบด้านหน้าเพื่อให้เข่าต่ำกว่าสะโพก บนเก้าอี้ วางเท้าทั้งสองบนพื้น
วางมือ วางบนตัก มือหนึ่งซ้อนอีกมือ หงายฝ่ามือ หัวแม่มือแตะกันเบา ๆ หรือวางบนเข่า
ผ่อนใบหน้า ปล่อยกราม ปล่อยไหล่ ตาหลับเบา ๆ หรือลืมและมองต่ำไปที่จุดหนึ่งบนพื้น
หายใจตามธรรมชาติ ไม่ต้องควบคุมลมหายใจ รู้สึกที่จมูก อก หรือท้อง ที่ใดชัดที่สุด
นับหากช่วยได้ นับลมหายใจออกแต่ละครั้งจากหนึ่งถึงสิบ แล้วเริ่มใหม่ หากนับพลาด เริ่มที่หนึ่งใหม่โดยไม่ตำหนิตนเอง
เมื่อความคิดผุดขึ้น ซึ่งต้องผุดแน่ ให้สังเกตแล้วค่อย ๆ กลับมาที่ลมหายใจ การกลับมาคือการปฏิบัติ
จบอย่างช้า ๆ หลังห้าถึงยี่สิบนาที หายใจลึกสองสามครั้ง ขยับนิ้วมือนิ้วเท้า และไหว้เบา ๆ ก่อนลุกขึ้น

ต่างกันตามวัดและประเพณี: บางห้องนั่งสมาธิแบบเซนนั่งหันหน้าเข้ากำแพง บางวัดสุขาวดีนั่งพร้อมการท่องพระนามอย่างเงียบ ๆ และบางแห่งถือการนั่งเป็นส่วนหนึ่งของลำดับที่ยาวกว่าที่มีการสวดและเดินด้วย ให้ทำตามแนวปฏิบัติของห้องนั้นหากมี

หากรู้สึกไม่สบาย

อาการปวดเข่าหรือหลังพบได้บ่อยในผู้เริ่มต้น เปลี่ยนท่า ใช้เก้าอี้ พิงกำแพง หรือยืนสักพัก การนั่งสมาธิไม่ใช่การทนความเจ็บ หากรู้สึกทุกข์ใจมาก ให้ลืมตา หายใจ และหากจำเป็นก็หยุดและออกไปเงียบ ๆ การนั่งสมาธิอาจนำความรู้สึกที่ยากลำบากขึ้นมาในบางคน หากยังคงอยู่ ควรคุยกับอาจารย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ

เดินจงกรม (kinh hành)

การเดินจงกรมใช้ความสนใจแบบเดียวกับการนั่ง ในจังหวะช้า มักทำระหว่างช่วงนั่งเพื่อให้ขาได้พัก

เลือกทาง ยาวไม่กี่ก้าว หรือเดินตามทางวนในวิหารหรือสวน
ยืนพนมมือ หรือประสานมือหนึ่งทับอีกมือที่หน้าท้อง และหายใจเข้าหนึ่งครั้ง
เดินช้ามาก ยก เคลื่อน และวางเท้าแต่ละข้าง และรู้สึกถึงการสัมผัสกับพื้น
ให้ก้าวและลมหายใจสอดคล้องกัน เช่น ก้าวหนึ่งก้าวต่อลมหายใจเข้าหนึ่งครั้งและหนึ่งก้าวต่อลมหายใจออกหนึ่งครั้ง หรือจังหวะใดที่รู้สึกเป็นธรรมชาติ
ลดสายตา มองไปข้างหน้าสั้น ๆ ไม่มองคนอื่น
เมื่อสุดทาง หยุด หายใจ หันช้า ๆ แล้วเดินกลับ

เมื่ออยู่เป็นหมู่ เดินทิศทางเดียวกันและความเร็วเท่ากับผู้อื่น และไม่แซง

มารยาท

เงียบก่อน ระหว่าง และหลัง อย่าพูดในห้องนั่งสมาธิ
ปิดเสียงโทรศัพท์
อย่าตีระฆังระหว่างนั่ง
หากต้องออกก่อน ให้ออกโดยไม่รบกวนผู้อื่น

ตำแหน่งในการเยือน

การนั่งมาตอนท้ายของการเยือนวิหาร หลังการกราบและระฆัง ลำดับทั้งหมดอยู่ในวิธีแสดงความเคารพ สำหรับแนวคิดสัมมาสมาธิที่อยู่เบื้องหลังการนั่งสมาธิ ดูพื้นฐาน และสำหรับคำศัพท์ด้านสมาธิ ดูอภิธานศัพท์ หากสงสัยว่าการนั่งสมาธิเป็นเรื่องศาสนาหรือไม่ หน้าคำถามอาจช่วยได้

หน้าที่เกี่ยวข้อง

อ่านต่อ

เข้าสู่วัด