อภิธานศัพท์พุทธสำหรับผู้มาเยือนวัด

เรียงตามลำดับอักษรของชื่อภาษาอังกฤษ แต่ละรายการให้ความหมายที่ใช้ทั่วไป แต่ละประเพณีอาจเข้าใจคำต่าง ๆ ต่างกันเล็กน้อย

พระอมิตาภะ (Amitabha, A Di Đà) พระนามของพระพุทธเจ้าที่สวดในประเพณีสุขาวดี

พระอรหันต์ (Arhat, A-la-hán) ในคำสอนยุคแรก คือผู้ที่เดินมรรคจนสำเร็จ ในวัดมหายาน คำนี้ยังหมายถึงสาวกที่น่าเคารพของพระพุทธเจ้า มักแสดงเป็นกลุ่มสิบแปดองค์

ระฆัง (Bell, chuông) เครื่องดนตรีทองสัมฤทธิ์ที่เสียงกังวานยาว ใช้บอกเวลาสวดมนต์

ต้นโพธิ์ (Bodhi tree, cây bồ đề) ต้นมะเดื่อที่กล่าวกันว่าพระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นนั้น ดูการตรัสรู้

พระโพธิสัตว์ (Bodhisattva, Bồ Tát) ผู้ตั้งปณิธานช่วยสรรพสัตว์บนหนทาง พระอวโลกิเตศวร พระกษิติครรภ์ พระมัญชุศรี และพระสมันตภัทรเป็นที่รู้จักกันกว้างขวาง

การกราบ (Bowing, lạy) การลดกายลงเพื่อแสดงความเคารพ ลึกกว่าการไหว้เบา ๆ (vái)

พระพุทธเจ้า (Buddha, Phật) "ผู้ตื่นรู้" โดยทั่วไปหมายถึงพระพุทธเจ้าในประวัติศาสตร์ พระศากยมุนี (Thích Ca Mâu Ni) พระพุทธเจ้าองค์อื่น เช่น พระอมิตาภะ ก็ได้รับการเคารพในบางประเพณี

พุทธศาสนิกชน (Buddhist follower, Phật tử) ผู้ที่ถือเป็นที่พึ่งและปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้า

กระถางธูป (Censer, lư hương) ภาชนะสำหรับธูป มักทำด้วยทองสัมฤทธิ์หรือหิน

การสวดมนต์ (Chanting, tụng kinh) การท่องพระสูตรเป็นจังหวะ

เบาะ (Cushion, đệm, bồ đoàn) เสื่อสำหรับคุกเข่าหรือนั่งสมาธิ

การปฏิบัติประจำวัน (Daily practice, công phu) การปฏิบัติทุกวัน เช่น การสวดมนต์ การท่องพระนาม และการนั่ง วัดมักมีช่วงเช้าและเย็น

การอุทิศ (Dedication, hồi hướng) การจบการปฏิบัติด้วยความปรารถนาให้ผลดีของการปฏิบัตินั้นไปถึงผู้อื่น

พระธรรม (Dharma, Pháp) คำสอนของพระพุทธเจ้า และยังหมายถึงความเป็นไปของสิ่งต่าง ๆ เป็นหนึ่งในพระรัตนตรัย ดูพื้นฐาน

ผู้พิทักษ์พระธรรม (Dharma protectors, Hộ Pháp) รูปผู้พิทักษ์ที่ประตูหรือด้านข้างของวิหารหลัก ดูแท่นบูชา

วันรักษาศีลแปด (Eight-precept day, bát quan trai) การปฏิบัติหนึ่งวันที่ฆราวาสรักษาศีลแปด ดูอุโบสถ

มรรคมีองค์แปด (Eightfold Path, Bát Chánh Đạo) แปดส่วนของหนทางในคำสอน ได้แก่ ความเห็น ความดำริ วาจา การกระทำ การเลี้ยงชีพ ความเพียร สติ และสมาธิที่ชอบ ดูพื้นฐาน

อริยสัจสี่ (Four Noble Truths, Tứ Diệu Đế) ทุกข์ เหตุของทุกข์ ความดับทุกข์ และหนทางสู่ความดับทุกข์ ดูพื้นฐาน

อนิจจัง (Impermanence, vô thường) คำสอนว่าทุกสิ่งเปลี่ยนแปลง ดูกีสาโคตมี

ธูป (Incense, hương) ธูปที่จุดหน้าพระพุทธรูป ดูวิธีแสดงความเคารพ

กรรม (Karma, nghiệp) การกระทำที่มีเจตนาและผลที่ตามมา ดูพื้นฐาน

พระกษิติครรภ์ (Ksitigarbha, Địa Tạng) พระโพธิสัตว์ที่รู้จักจากปณิธานใหญ่ที่จะช่วยสรรพสัตว์ และมักได้รับการเคารพในพิธีอุทิศให้ผู้ล่วงลับ ดูเรื่องปณิธาน

โคมไฟ (Lantern, đèn lồng) โคมกระดาษที่จุดในเทศกาล เช่น วันประสูติของพระพุทธเจ้า ดูเทศกาล

ชุดฆราวาส (Lay robe, áo tràng) ชุดคลุมหลวม มักสีเทาหรือน้ำตาล ที่ผู้ปฏิบัติฆราวาสสวมในพิธีและการปฏิบัติธรรมเข้ม

ดอกบัว (Lotus, hoa sen) ดอกไม้ที่เติบโตจากโคลนแต่บานอย่างสะอาด เป็นภาพทั่วไปของใจที่ไม่ถูกสิ่งแวดล้อมแปดเปื้อน

มหายาน (Mahayana, Đại thừa) "ยานใหญ่" ประเพณีที่วัดเวียดนามส่วนใหญ่ปฏิบัติตาม เน้นหนทางพระโพธิสัตว์ในการช่วยสรรพสัตว์ทั้งปวง

วิหารหลัก (Main hall, chánh điện) ห้องกลางของวัด สำหรับพระพุทธเจ้าและพิธีต่าง ๆ

สายประคำ (Mala, tràng hạt) สายลูกปัดที่ใช้นับการท่อง ความยาวที่พบทั่วไปคือ 108 เม็ด

การนั่งสมาธิ (Meditation, thiền) การนั่งนิ่ง ตามดูลมหายใจและใจ เพื่อสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้น

ห้องปฏิบัติธรรม (Meditation hall, thiền đường) ห้องสำหรับนั่งสมาธิ

วันแรมค่ำและวันพระจันทร์เต็มดวง (New-moon and full-moon days, mùng một, rằm) วันที่หนึ่งและวันที่สิบห้าของเดือนจันทรคติ ดูปฏิทิน

นิพพาน (Nirvana, Niết Bàn) การสิ้นความอยากและความสับสน เป้าหมายของหนทางในคำสอน

โต๊ะเครื่องสักการะ (Offering table, bàn hương án) โต๊ะหน้าพระพุทธรูปที่มีกระถางธูป ตะเกียง ดอกไม้ และผลไม้

พนมมือ (Palms together, hợp chưởng) ประกบฝ่ามือที่หน้าอกเป็นสัญลักษณ์ของความเคารพ

ศีล (Precepts, giới) ข้อตั้งใจเพื่อการดำเนินชีวิตที่สะอาด เช่น ศีลห้าของพุทธศาสนิกชนฆราวาส

สุขาวดี (Pure Land, Tịnh độ) ประเพณีที่เน้นการท่องพระนามพระอมิตาภพุทธเจ้า ดู พระอมิตาภะ ข้างต้น

การท่องพระนามพระพุทธเจ้า (Reciting the Buddha's name, niệm Phật) การระลึกถึงพระพุทธเจ้าและกล่าวพระนาม

การถือเป็นที่พึ่ง (Refuge, quy y) การถือพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นที่พึ่ง

พระธาตุ (Relics, xá lợi) ส่วนที่เหลือของผู้ปฏิบัติหลังมรณะซึ่งได้รับการเคารพ

สังสารวัฏ (Samsara, luân hồi) วัฏจักรของการเกิด แก่ และตาย ซึ่งเข้าใจกันว่าสรรพสัตว์เกิดใหม่

พระสงฆ์ (Sangha, Tăng) หมู่ผู้ที่ออกจากบ้านมาปฏิบัติ และยังหมายถึงพระภิกษุรูปเดียวด้วย

พระศากยมุนี (Shakyamuni, Thích Ca Mâu Ni) "ปราชญ์แห่งศากยะ" พระนามหนึ่งของพระพุทธเจ้าในประวัติศาสตร์ ดูการตรัสรู้

การไหว้เบา ๆ (Slight bow, vái) พนมมือและโน้มตัวเบา ๆ เพื่อทักทายหรือแสดงความเคารพ

เจดีย์ (Stupa, tháp) สิ่งก่อสร้างหลายชั้นที่บรรจุพระธาตุหรืออัฐิของนักบวช

พระสูตร (Sutra, kinh) บทเทศนาที่เชื่อว่าเป็นของพระพุทธเจ้าหรือสาวก ดูVu Lanสำหรับพระสูตรที่อ่านในช่วงเทศกาลนั้น

ห้องบรรพบุรุษของวัด (Temple ancestors' hall, nhà tổ) ที่เคารพครูอาจารย์ของวัด

เถรวาท (Theravada, Nam tông) "แนวทางของพระเถระ" ประเพณีของศรีลังกาและแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และชุมชนเขมรในภาคใต้ของเวียดนามก็ปฏิบัติตามด้วย

พระรัตนตรัย (Three Jewels, Tam Bảo) พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ สามสิ่งที่พึ่งพา

ซุ้มสามประตู (Three-door gate, tam quan) ประตูหลักของวัด มักมีสามช่องทาง

อุโบสถ (Uposatha, bố tát) วันรักษาศีลในวันแรมค่ำและวันพระจันทร์เต็มดวง ดูอุโบสถ

อาหารมังสวิรัติ (Vegetarian food, ăn chay) ชาวพุทธเวียดนามจำนวนมากกินอาหารมังสวิรัติในวันที่หนึ่งและวันที่สิบห้าของเดือนจันทรคติ ดูปฏิทิน

วิสาขบูชา (Vesak) วันหยุดสำหรับการประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระพุทธเจ้า ถือในวันที่ต่างกันในแต่ละประเทศ ดูเทศกาล

Vía วันที่ระลึกถึงพระพุทธเจ้าหรือพระโพธิสัตว์ เช่น วันพระอวโลกิเตศวร

Vu Lan (Ullambana, อุลลัมพนะ) ช่วงเวลาแห่งความกตัญญู ดูปฏิทิน

ปลาไม้ (Wooden fish, mõ) เครื่องไม้กลมที่ตีเพื่อรักษาจังหวะขณะสวดมนต์

หน้าที่เกี่ยวข้อง

อ่านต่อ

เข้าสู่วัด