Bố tát, ngày rằm và mùng một
Ở nhiều truyền thống Phật giáo, mặt trăng đặt nhịp cho việc tu tập. Ngày trăng mới, ngày trăng tròn, và ở một số nơi cả hai ngày bán nguyệt, được dành để tinh tấn thêm. Trang này giải thích ý nghĩa đó và cách nó diễn ra ở Việt Nam. Muốn xem ngày cụ thể trong năm, hãy mở lịch Phật giáo.
Bố tát nghĩa là gì
Uposatha là một từ Pali chỉ ngày giữ lễ. Gốc của nó nằm ở các tăng đoàn đầu tiên, nơi chư tăng và chư ni hội lại vào ngày trăng mới và trăng tròn để đọc giới và nói ra những lỗi mình đã phạm. Tiếng Việt gọi buổi hội này là bố tát. Ý chính là sự làm mới đều đặn và cùng nhau.
Với tu sĩ và với cư sĩ
- Tu sĩ. Buổi hội mỗi nửa tháng là phần cốt lõi. Ở nhiều nước, ngày rằm và ngày mùng một là ngày nghỉ hoặc ngày yên tĩnh trong chùa.
- Cư sĩ. Một số Phật tử dành cả ngày ở chùa, nghe pháp, ngồi thiền và giữ tám giới trong một ngày. Đó là năm giới, trong đó giới thứ ba trở thành kiêng hẳn đời sống tình dục, cộng thêm: không ăn sau giờ ngọ, không nghe nhạc, múa hát, trang điểm hay dùng hương thơm, và không nằm ngồi chỗ cao sang. Các chùa ở Việt Nam gọi một ngày tu như vậy là bát quan trai; không phải chùa nào cũng tổ chức.
Thọ các giới này là lựa chọn của mỗi người, không ai bị yêu cầu, và trang này không khẳng định người thọ giới sẽ được gì.
Ở các nước Nam truyền
Ở Thái Lan, Sri Lanka, Campuchia, Myanmar và Lào, các ngày giữ lễ theo âm lịch của từng nước, thường là ngày trăng tròn, trăng mới và hai ngày bán nguyệt, tức khoảng bốn ngày mỗi tháng. Phong tục từng nơi quyết định ngày nào được coi là ngày lễ chung.
Ở Việt Nam
Phần lớn chùa Việt Nam theo truyền thống Bắc truyền, coi trọng nhất mùng một và rằm. Nhiều người ăn chay vào hai ngày này, đến chùa, dâng hoa và dự buổi tụng kinh. Một số chùa có lễ sám hối. Các cộng đồng Khmer và những nơi theo truyền thống Nam truyền giữ ngày của họ. Cách giữ khác nhau tùy nơi.
Một ngày có thể lệch một ngày giữa các nước, vì mỗi lịch dùng múi giờ khác nhau, đôi khi cả quy tắc đếm cũng khác. Hãy xem thông báo của chùa bạn định đến.
Xem thêm
- Lịch Phật giáo cho các ngày được tính sẵn.
- Lễ hội cho những dịp lớn trong năm.
- Thuật ngữ cho các từ trên.
Bài liên quan
- Lịch Phật giáoNgày rằm, mùng một, Phật Đản, Vu Lan, vía Quan Thế Âm, vía A Di Đà và Thành Đạo trong năm nay và năm sau, đổi sang dương lịch theo lịch âm Việt Nam.
- Các ngày lễ lớn ở chùaÝ nghĩa của Tết, Phật Đản, Vu Lan và ngày mùng một, ngày rằm ở chùa, và điều mọi người thường làm. Ngày cụ thể xem ở trang lịch.
- Giáo lý Phật giáo cơ bảnTam Bảo, Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo, Ngũ giới, nghiệp và luân hồi, giải thích ngắn gọn và trung lập cho người mới tìm hiểu đạo Phật.
- Cách hành lễ khi đến chùaHướng dẫn đi chùa từng bước: trang phục, ứng xử, thắp hương, lễ vật, cách chắp tay và lạy, chuông mõ, ngồi thiền và những điều nên tránh.
Đọc tiếp
- Giáo lý Phật giáo cơ bản
- Bố trí trong chùa Việt
- Các ban lễ trong chùa Việt
- Cách hành lễ khi đến chùa
- Lịch Phật giáo
- Thuật ngữ nhà Phật thường gặp
- Truyền thuyết về Quan Thế Âm
- Đức Phật thành đạo
- Hai câu chuyện tiền thân
- Mục Kiền Liên và lòng hiếu thảo
- Đi chùa lần đầu: những câu hỏi thường gặp
- Ứng xử khi đến chùa
- Lễ vật: ý nghĩa của hoa, quả, nước, đèn và hương
- Các ngày lễ lớn ở chùa
- Kisa Gotami và hạt cải
- Những người mù sờ voi
- Mũi tên tẩm độc
- Angulimala, con đường trở lại
- Địa Tạng Bồ Tát và đại nguyện
- Sujata và bát cháo sữa