Các ban lễ trong chùa Việt
Bài này giới thiệu các ban thờ thường gặp trong một ngôi chùa Việt. Mỗi chùa bày một khác, nên bạn sẽ gặp chùa thiếu ban này, thêm ban kia, hoặc đặt ở chỗ khác. Điều đáng nhớ là lễ Phật trước, rồi mới đến các ban còn lại.
Đây là phần giới thiệu chung. Chánh điện ba chiều của chùa Pagoda không có đủ các ban dưới đây.
Các ban thường gặp
Ban Tam Bảo
Ban chính, đặt ở giữa chánh điện. Tam Bảo là Phật, Pháp, Tăng: Phật là bậc giác ngộ, Pháp là lời dạy, Tăng là cộng đồng người tu học. Tượng thường xếp nhiều tầng; tầng cao nhất thường là Tam Thế Phật hoặc các vị Phật theo truyền thống của chùa. Phía trước là bàn hương án với lư hương, hoa, đèn và mâm quả.
Ban Quan Thế Âm
Thờ Bồ Tát Quan Thế Âm, hình ảnh của lòng từ bi biết lắng nghe. Ở nhiều chùa ban này nằm bên cạnh chánh điện hoặc có tượng riêng ngoài sân. Đọc thêm truyền thuyết về Quan Thế Âm.
Ban Hộ Pháp
Thường là hai vị đứng ở cửa hoặc hai bên chánh điện, tượng trưng cho sự gìn giữ và bảo vệ nơi tu học. Cách gọi tên và số lượng khác nhau tùy chùa.
Ban Tiền Phật và Đức Ông
Tiền Phật là ban ở phía trước chánh điện, hoặc ở gian ngoài. Đức Ông thường được hiểu là vị hộ trì cho ngôi chùa. Nhiều người ghé ban này ngay sau khi lễ Phật. Cách bố trí và cách hiểu về hai ban này khác nhau giữa các nơi.
Ban Địa Tạng
Thờ Bồ Tát Địa Tạng, gắn với lời nguyện cứu độ chúng sinh. Ban này thường được nhắc đến trong dịp cầu siêu cho người đã khuất.
Ban thờ Tổ (nhà tổ)
Thờ các vị tổ sư đã dựng và truyền thừa chùa. Đến đây để nhớ ơn thầy tổ. Nhà tổ ở nhiều chùa là một gian riêng phía sau.
Ban cô hồn
Ban nhỏ, thường ở góc sân hoặc ngoài hiên, để nhớ đến những người không còn ai thờ cúng. Chùa thường chỉ bày ban này vào dịp lễ nhất định. Việc dâng cúng ở đây tùy từng chùa.
Thứ tự đi lễ thường gặp
- Thắp hương hoặc chắp tay trước sân (nếu chùa có lư hương ngoài trời).
- Vào chánh điện, lễ Phật trước tiên.
- Lễ các ban phụ: Quan Thế Âm, Địa Tạng, Đức Ông, Hộ Pháp, theo cách bố trí của chùa.
- Nhà tổ, nếu mở cửa.
- Ban cô hồn và các nơi khác, nếu có.
Không bắt buộc phải lễ hết tất cả các ban. Nếu bạn chỉ lễ Phật rồi ngồi yên một lát, như vậy vẫn là một buổi lễ trọn vẹn. Muốn biết từng động tác, đọc cách hành lễ.