Tam Bảo: Phật, Pháp, Tăng

Tam Bảo là cốt lõi của sự tu học trong đạo Phật, và ban thờ chính của hầu hết các chùa Việt mang tên Tam Bảo. Bạn không cần là Phật tử mới tìm hiểu hoặc tỏ lòng kính đối với Tam Bảo được.

Ba ngôi báu, nói giản dị

Phật. Bậc giác ngộ. Trước hết là Thái tử Tất Đạt Đa (Siddhartha Gautama), vị thầy lịch sử đã tỉnh thức về khổ và con đường chấm dứt khổ. Rộng hơn, chữ Phật còn chỉ khả năng giác ngộ vốn có. Tượng trên ban thờ là vật nhắc nhớ, không phải vật linh thiêng theo nghĩa phép lạ. Đọc thêm Đức Phật thành đạo.
Pháp. Lời dạy và cách sống đi theo lời dạy ấy: Tứ diệu đế, Bát chánh đạo, lòng từ và sự chú tâm trong đời sống hằng ngày. Bạn có thể đọc phần giáo lý cơ bản trên trang này.
Tăng. Cộng đồng cùng tu học. Theo nghĩa hẹp là chư tăng ni; nhiều người dùng rộng hơn để chỉ cả những người cùng tu, kể cả cư sĩ. Nghĩa nào còn tùy người nói và tùy chùa.

Có thể nhớ đơn giản thế này: Phật chỉ đường, Pháp là con đường, Tăng là bạn đồng hành.

Quy y nghĩa là gì

Quy y là chọn Tam Bảo làm nơi nương tựa: tin vào tấm gương của Đức Phật, học và áp dụng giáo pháp, trân trọng sự nâng đỡ của Tăng đoàn. Ở chùa Việt, lễ quy y thường do một vị thầy hoặc sư cô chủ trì, trao cho người cư sĩ một pháp danh và có thể kèm năm giới.

Vài điều nên biết:

Quy y là quyết định riêng của mỗi người. Không ai mong khách đến chùa phải quy y, và đến thăm không ràng buộc bạn điều gì.
Lễ quy y diễn ra với một vị thầy, vào lúc chùa định. Đó không phải việc tự làm vội khi ghé qua.
Nhiều người đọc lời quy y như một lời nhắc hằng ngày. Cách đọc quen thuộc: "Con nguyện quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng."
Lời đọc và các giới đi kèm khác nhau giữa các chùa, các truyền thống. Nếu quan tâm, hãy hỏi chùa.

Gặp Tam Bảo ở đâu trong chùa

Ở ban Tam Bảo. Ban này đặt giữa chánh điện. Phật hiện diện qua các pho tượng, thường xếp nhiều tầng. Pháp hiện diện qua tiếng tụng kinh và các quyển kinh. Tăng là chư tăng ni và những người cùng tu trong điện. Xem các ban lễ.
Ở ba nén hương. Nhiều người hiểu ba nén là hướng tâm về Phật, Pháp, Tăng. Đọc cách dâng hương.
Ở ba lạy. Ba lạy trước ban Tam Bảo thường được hiểu là lễ kính Tam Bảo. Cách lạy được mô tả ở trang hành lễ.
Ở cổng tam quan. Có người liên hệ ba cửa với Tam Bảo, dù mỗi chùa giải thích cổng một cách. Xem bố trí trong chùa.

Thử làm khi đến chùa

Đứng trước ban Tam Bảo, chắp tay, để hơi thở lắng xuống.
Nhìn các pho tượng thong thả, nghĩ đến vị thầy mà tượng nhắc bạn nhớ.
Đọc thầm ba câu, bằng ngôn ngữ nào cũng được: "Con nguyện quy y Phật. Con nguyện quy y Pháp. Con nguyện quy y Tăng." Bạn có thể đọc như một lời bày tỏ lòng kính, dù chưa xem mình là Phật tử.
Cúi đầu nhẹ rồi tiếp tục buổi viếng chùa.

Lưu ý về các truyền thống

Bài này theo cách hiểu phổ biến của Phật giáo Đại thừa Việt Nam. Phật giáo Nguyên thủy và các truyền thống khác cũng dùng ba chữ này nhưng nhấn mạnh khác, chẳng hạn vào Tăng đoàn xuất gia hay các bài kinh tiếng Pali. Hãy xem lời thầy và quy định của chùa là chuẩn tại chỗ.

Bài liên quan

Đọc tiếp

Vào chùa